Als buitenleven architectuur wordt

Niet het dak, maar de leefruimte
De markt voor buitenleven is volwassen geworden. Een overkapping wordt niet meer uitsluitend aangeschaft om een terras droog of beschut te houden. Consumenten kijken naar de woning, de tuin, de gevel, de zichtlijnen en vooral naar de manier waarop zij de ruimte willen gebruiken. Het product moet daarin passen alsof het er altijd al thuishoorde.
Martijn Westenbrink ziet daarin een duidelijke ontwikkeling. De keuze voor een overkapping begint volgens hem steeds minder bij de afmetingen of het type dak en steeds vaker bij vragen over gebruik. Hoe valt de zon? Hoeveel licht wil iemand behouden? Moet een ruimte volledig kunnen worden geopend? Is beschutting tegen wind belangrijk? En hoe ver mag de constructie visueel aanwezig zijn? Hij zegt: “De moderne pergola is geen accessoire meer aan de woning, maar een verlengstuk van de manier waarop mensen willen leven.”

Die ontwikkeling past GIBUS als Italiaans designmerk goed. Binnen het programma bevinden zich verschillende typen pergola’s, met kantelbare lamellen, inschuifbare daken en combinaties van beide. Modellen als Movie, Joy, Twist en Varia gebruiken gemotoriseerde aluminium lamellen om lichtinval, schaduw en natuurlijke ventilatie te regelen. Varia voegt daar geïntegreerde zip screens aan toe, waardoor de stap van overkapping naar buitenkamer nog kleiner wordt.

De zon regelen in plaats van buitensluiten
Het begrip bioklimatisch gaat in de praktijk om een concreet principe: de gebruiker krijgt invloed op het microklimaat onder de overkapping. Door lamellen te kantelen ontstaat schaduw zonder dat de ruimte volledig wordt afgesloten. Warme lucht kan ontsnappen en het daglicht blijft regelbaar. Dat is wezenlijk iets anders dan simpelweg zoveel mogelijk zon tegenhouden. Op een koele voorjaarsdag wil de gebruiker misschien juist profiteren van zonnewarmte, terwijl op een hete zomermiddag maximale beschaduwing wenselijk is. Een uur later kan ventilatie belangrijker zijn. Het systeem moet zich dus aanpassen aan het moment, niet andersom. “Die gedachte wordt verder doorgevoerd in systemen als Sway, Velvet en Velvet Plus. Bij Sway kunnen de lamellen volledig worden ingeschoven, zodat het contact met de open lucht behouden blijft. Velvet combineert inschuiven met kantelen. Velvet Plus voegt geïntegreerde zip screens toe en kan bovendien worden gecombineerd met glazen schuifwanden. Zo kan dezelfde ruimte gedurende de dag steeds een andere functie krijgen: open wanneer het kan, beschut wanneer het moet”, schetst Martijn.

Serrezonwering vraagt om precisie
Waar een pergola feitelijk een nieuwe buitenruimte creëert, moet serrezonwering zich juist voegen naar een bestaande glazen constructie. Dat stelt andere eisen aan techniek, maatvoering en uitstraling. Met NIVO hebben GIBUS en Leiner voor het eerst een zonweringssysteem volledig gezamenlijk ontwikkeld. De serie bestaat uit een bovenliggende en onderliggende serrezonwering, beide leverbaar tot 6000 x 6000 millimeter, en de NIVO+ pergolazonwering tot 6000 x 5000 millimeter. Juist die gezamenlijke ontwikkeling is interessant. GIBUS en Leiner behoren tot dezelfde groep, maar vertegenwoordigen ieder een eigen achtergrond en traditie. Bij NIVO hebben de ontwikkelteams in Italië en Duitsland vanaf de tekentafel samengewerkt. “GIBUS en Leiner zijn merken die qua kwaliteitsbeleving perfect samengaan”, stelt Martijn.

Onder het strakke en hoekige uiterlijk gaat behoorlijk wat techniek schuil. NIVO kan worden voorzien van micro-ledspots in de cassette, ledspots in een tussenprofiel of ledstrips in de geleiders. De motorisering is standaard van Somfy. Een elektrische Vario Volant op solar kan achteraf aan de voorlijst worden toegevoegd, terwijl bij de pergolavariant een telescoopstaander kan worden toegepast om één hoek bewust te laten afzakken voor een effectieve waterafvoer. Het zijn oplossingen die vooral laten zien hoeveel engineering nodig is om een eindproduct er uiteindelijk eenvoudig uit te laten zien.

Maatwerk zonder visuele onrust
Wie het hogere segment bedient, weet dat technische mogelijkheden alleen niet voldoende zijn. De consument wil keuze, maar het eindresultaat moet rustig blijven. NIVO is beschikbaar met verschillende doeksoorten, van acryl en polyester tot diverse Soltis-kwaliteiten en volledig waterdichte doeken. Voor de omkasting zijn 32 voorgeselecteerde GIBUS-kleuren beschikbaar, waarvan zes standaard, naast de mogelijkheid voor een specifieke RAL-kleur. Daar ligt nadrukkelijk een taak voor de specialist. Want keuzevrijheid heeft alleen waarde wanneer iemand kan uitleggen waarom in een specifieke situatie voor een bepaalde constructie, doekkwaliteit, kleur of functionaliteit wordt gekozen. Martijn: “Vijftig mogelijkheden op tafel leggen is nog geen advies. De kunst is juist om terug te brengen tot datgene wat bij de woning én bij de gebruiker past.”

Datzelfde geldt voor overkappingen. Niet iedere tuin vraagt om hetzelfde systeem. Voor situaties waarin een strak kubistisch gevelbeeld gewenst is, zijn er bijvoorbeeld de 90˚ pergola’s Lani, Zenit en Azimut. Lani werkt met een opvouwbaar, waterdicht pvc-doek en voert regenwater via slim gevormde ondersteuningsprofielen naar de zijkanten af. “Lani is een pergolasysteem met strakke lijnen, een minimalistische stijl en alle functionaliteit die je zoekt”, aldus Martijn. Aan de Duitse kant biedt Leiner met onder meer Sunrain Q en Q.Bus oplossingen die vanwege hun weerbestendigheid ook interessant zijn voor intensief gebruik en bijvoorbeeld horecatoepassingen.