De markies blijft de kroon op de gevel

Een klassieker die nooit uit beeld verdween
Mede-eigenaar en directeur Michel Wierda ziet de markies niet als een product uit het verleden, maar juist als een product dat zijn waarde telkens opnieuw bewijst. “Een markies past eigenlijk bij elk pand”, zegt hij. “Je moet alleen goed kijken naar vorm, kap, doek en volant.” Daarin schuilt de kracht van de markies anno nu: het oerprincipe is gelijk gebleven, maar de mogelijkheden zijn groter dan ooit. De markies behoort tot de oudste vormen van buitenzonwering. In een tijd waarin er nog geen screens, terrasschermen of pergolazonwering waren, was de markies de logische keuze voor winkels, herenhuizen en horecagevels. Functioneel, degelijk en zichtbaar. Later kwamen er nieuwe producten op de markt, maar de markies verdween nooit. Sterker nog: in bepaalde stadsbeelden en bij monumentale panden werd de markies juist de gewenste of zelfs voorgeschreven oplossing. Niet alleen omdat hij zon weert, maar omdat hij bijdraagt aan de architectuur. Hij verzacht een gevel, accentueert ramen en geeft een pand een herkenbaar gezicht. Zeker in historische binnensteden is de markies vaak geen toevoeging achteraf, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het straatbeeld.

Volgens Michel is die rol niet beperkt tot klassieke panden. Ook moderne woningen en nieuwbouwwijken lenen zich uitstekend voor markiezen. “Neem een strakke volant, rechte zijschotten en een mooi effen doek, dan krijg je een heel eigentijdse uitstraling.” Daarmee is de markies niet alleen een nostalgisch product, maar een vorm van maatwerk waarmee vrijwel iedere gevel een passend karakter kan krijgen.

Esthetiek met topfunctionaliteit
De schoonheid van een markies is belangrijk, maar minstens zo belangrijk is de werking. De markies is misschien wel de meest esthetische vorm van zonwering, maar tegelijk een van de meest effectieve. Doordat de zijkanten gesloten zijn, wordt ook zij-inval van zonlicht tegengehouden. Dat is een groot verschil met een uitvalscherm of knikarmscherm, waarbij de zon bij lage stand alsnog naar binnen kan komen. Daar komt bij dat een markies niet snel een opgesloten gevoel geeft. Hij hangt als een beschermende kap boven het raam, maar laat tegelijk lucht, zicht en ruimte toe. Binnen blijft het koeler en comfortabeler, buiten krijgt de gevel meer diepte en uitstraling.
Ook op het gebied van stabiliteit heeft de markies een sterke reputatie. Michel noemt markiezen ‘erg stormvast’. Waar een scherm bij wind kan gaan klapperen, beweegt een markies veel rustiger mee. Zeker met moderne aluminium frames is de constructie sterk, duurzaam en betrouwbaar.

Voor iedere gevel een eigen markies
De markies van vandaag is niet één product, maar een compleet palet aan mogelijkheden. De vorm van de kap, het materiaal van het frame, de keuze voor het doek, de kleur, de volant en de afwerking bepalen samen het eindbeeld. Juist die combinatie maakt de markies zo interessant voor vakhandel en consument. Michel: “Bij een rijk gedetailleerde woning kan een meer klassieke kap prachtig aansluiten op de architectuur. Bij een moderne bungalow of strak appartement werkt juist een rustige, sobere uitvoering beter.” Hij benadrukt dat de kapkeuze daarbij minstens zo belangrijk is als de doekkeuze. De kap is immers zichtbaar onderdeel van de gevel en moet rust brengen, niet concurreren met het pand.
Ook in doekkeuze is veel mogelijk. De blokstreep blijft een vaste waarde, zeker in klassieke toepassingen en in bepaalde regio’s waar kleuren en patronen historisch zijn ingeburgerd. Tegelijk zijn effen doeken, antraciet, grijstinten en luxere doekcollecties populair. De markies beweegt dus mee met mode en architectuur, zonder zijn eigen identiteit te verliezen.

Van hout naar aluminium en kunststof
De evolutie van de markies zit vooral in materiaal, duurzaamheid en verwerkingsgemak. Waar vroeger houten frames en houten kappen de standaard waren, is aluminium inmiddels dominant geworden. Toen Michel in 2003 bij Betalux kwam, bestond een groot deel van de productie nog uit houten frames. Inmiddels is dat beeld gekanteld. Aluminium bracht sterkte, maatvastheid en duurzaamheid. Tegelijk bleef de behoefte bestaan aan de warme uitstraling van traditionele materialen. Daarom ontwikkelde de markt zich verder, met kunststof kappen die visueel nauwelijks van hout te onderscheiden zijn en aluminium oplossingen voor situaties waarin donkere kleuren en hoge temperatuurbelasting een rol spelen.

“Die ontwikkeling is logisch”, oppert Michel. “Donkere gevelkleuren en donkere omkastingen zijn populair, maar vragen om materialen die bestand zijn tegen hitte en zonbelasting. Hout en kunststof hebben daarin beperkingen. Aluminium biedt dan uitkomst, mits de vormgeving klopt. Want een markieskap mag technisch goed zijn, maar moet ook mooi blijven.”

Betalux als specialist voor de vakhandel
Betalux begon ooit als lokale zonweringsdealer en groeide uit tot een gespecialiseerde markiezenproducent met landelijke dekking. De grote strategische stap werd rond 2003 gezet, toen het bedrijf stopte met knikarmschermen en uitvalschermen om zich volledig te richten op markiezen. Niet als bijproduct, maar als kernactiviteit. Die keuze bleek bepalend. Betalux ontwikkelde zich tot een echte markiezenindustrie, met een sterke positie in specials, maatwerk en dealerleveringen. Michel omschrijft de benadering nuchter: de dealer bepaalt de vraag, Betalux zorgt voor de uitvoering. “U vraagt, wij draaien”, zegt hij. Dat geldt voor doekkeuze, motorisering, uitvoering en details. Het onderscheid zit volgens Michel in kwaliteit, assortiment, levertijd en service. Ook transport is daarbij belangrijk. Markiezen zijn kwetsbare producten om te vervoeren. Een kap, frame, doek en bediening moeten netjes en onbeschadigd bij de dealer aankomen. Daarom werkt Betalux met eigen vervoer en eigen chauffeurs. Ook dat is onderdeel van de kernleveranciersrol: niet alleen produceren, maar zorgen dat het product goed verwerkbaar en verkoopbaar blijft voor de vakhandel.