Grip op het Meerjarenonderhoudsplan dankzij Becker CentronicPlus

Avans stuurt onderhoud met data uit 246 zipscreens

Wie 246 zipscreens vervangt, kan dat beschouwen als een omvangrijke klus. Bij de Avans-locatie aan de Hogeschoollaan in Breda ging het echter om veel meer dan nieuwe zonwering tegen de gevel schroeven. De vervanging maakt deel uit van een veel grotere beweging binnen de kennisinstelling: weg van voornamelijk correctief onderhoud en toe naar onderhoud dat planmatig, voorspelbaar en waar mogelijk op basis van feitelijke gegevens wordt uitgevoerd. Maasmond Nederland BV adviseerde daarom niet alleen nieuwe, elektrisch aangedreven zipscreens, maar keek samen met specialist Bob Jochems van SunControls nadrukkelijk naar de besturing erachter. De keuze viel op Becker-motoren met CentronicPlus. Een oplossing die niet alleen de screens aanstuurt, maar Avans ook waardevolle informatie geeft voor het MJOP (Meerjarenonderhoudsplan). Voor projectleider Michael Coolen van Maasmond is het project daarmee vooral een mooi voorbeeld van hoe techniek en onderhoudsstrategie steeds dichter naar elkaar toe groeien.

Van ‘oplappen’ naar vooruitkijken
Maasmond is contractpartij voor de buitenzonwering van Avans en kent de installaties op de verschillende locaties daardoor goed. Op de betreffende locatie in Breda hing nog een generatie handbediende screens waarvan de leeftijd inmiddels duidelijk zichtbaar en voelbaar werd. “De windwerken begonnen uit te drogen en het kostte steeds meer moeite om de screens omhoog en omlaag te draaien”, vertelt Michael. “Het gevolg was dat veel doeken praktisch het hele jaar beneden bleven hangen. Bovendien hadden we de afgelopen jaren behoorlijk wat reparaties aan de doeken uitgevoerd. Daardoor ontstond aan de gevel een uiteenlopend kleurenpalet. Het zag er gewoon niet meer verzorgd uit.” Tegelijkertijd veranderde bij Avans de visie op onderhoud. Waar jarenlang veel correctief werd gewerkt (repareren zodra iets defect raakt) wordt nu sterker ingezet op het MJOP, terwijl correctief onderhoud uiteraard als noodzakelijk parallel spoor blijft bestaan. Voor Maasmond betekent dat ook dat het bedrijf eerder aan tafel komt om mee te denken over de technische levensduur en toekomstige vervanging van installaties. Michael: “Voor deze locatie was het advies helder: als er toch substantieel geïnvesteerd moest worden, vervang de oude handbediende systemen dan door elektrische zipscreens en zorg meteen voor een goede centrale besturing.”

Links Bob Jochems van SunControls, rechts Philippe Goossens van Becker Benelux BV.

De motor als slimme informatiebron
Voor de besturing lagen aanvankelijk verschillende routes op tafel. Een traditionele centrale oplossing met stuurkasten, wind- en zonopnemers was een logische en vertrouwde mogelijkheid. Via Bob Jochems van SunControls kwam echter een alternatief in beeld: Becker CentronicPlus. “Dat systeem maakt gebruik van mesh-technologie, waarbij de draadloze componenten samen een netwerk vormen en informatie via het netwerk kan worden doorgegeven”, legt Michael uit. Voor een groot gebouw met honderden afzonderlijke zonweringen is dat interessant, maar voor Avans zat de werkelijke aantrekkingskracht volgens hem nog ergens anders. “De vraag die wij tijdens een MJOP-overleg krijgen is heel simpel: hoe lang gaat zo’n motor mee? Dan zeggen wij bijvoorbeeld acht tot twaalf jaar, maar dat blijft uiteindelijk een inschatting. We komen ook motoren tegen die vijftien jaar probleemloos draaien. Er is dus moeilijk een vinger op te leggen.” Met CentronicPlus ontstaat een andere situatie. De motoren communiceren bidirectioneel en vanuit de besturing kan informatie over hun gebruik en status worden teruggekoppeld. Volgens Michael kan daarbij onder meer worden gekeken naar de daadwerkelijke draaitijd van een motor. Daar begint voor een gebouwbeheerder de interessante rekensom. “Als je in je MJOP uitgaat van een bepaalde levensduur, reserveer je ook op basis daarvan geld voor toekomstige vervanging. Maar stel dat je na twee jaar ziet dat bepaalde motoren veel intensiever worden gebruikt dan je vooraf had ingeschat, dan weet je dat je mogelijk eerder moet gaan vervangen. Andersom kan natuurlijk ook. Dat instrument is voor Avans uiteindelijk een doorslaggevende factor geweest bij de keuze voor dit systeem.”

Minder kijken in de glazen bol
Daarmee raakt het project aan een ontwikkeling die veel verder gaat dan zonwering alleen. Een MJOP is per definitie voor een deel gebaseerd op aannames: onderdelen hebben een theoretische levensduur, gebruiksomstandigheden worden ingeschat en op basis daarvan worden reserveringen gemaakt. Hoe minder actuele gegevens beschikbaar zijn, hoe groter de veiligheidsmarges moeten worden. Met data uit de installatie zelf kan zo’n onderhoudsplan gaandeweg worden aangescherpt. Niet meer uitsluitend rekenen met wat een motor theoretisch zou moeten kunnen, maar ook kijken naar wat er in het gebouw daadwerkelijk mee gebeurt. Voor de facilitaire organisatie van Avans is dat een belangrijk voordeel van de gekozen oplossing. De nieuwe zonwering is daarmee niet alleen een bouwkundig of comfortproduct, maar wordt tegelijkertijd een informatiebron voor het beheer van het gebouw.

Michael: “Dat is voor hen de beweging geweest om voor dit systeem te kiezen. Je krijgt een instrument waarmee je binnen je MJOP daadwerkelijk kunt gaan sturen.” Daar komt nog bij dat de bidirectionele communicatie ook inzicht geeft in de actuele status van de zonwering. Maasmond kan daardoor op afstand meekijken en in bepaalde gevallen al constateren dat ergens iets niet goed functioneert voordat vanuit het gebouw zelf een storingsmelding wordt gedaan. Dat verschuift onderhoud opnieuw een stukje van reactief naar proactief.

De bidirectionele communicatie van de Becker CentronicPlus-motor geeft ook inzicht in de actuele status van de zonwering.

Veel minder bekabeling nodig
Ook tijdens de aanleg bracht de gekozen architectuur voordelen met zich mee. Een conventionele centrale besturing voor 246 screens betekent al snel een flinke hoeveelheid bekabeling en stuurtechniek. Met CentronicPlus kon de installatie aan die kant eenvoudiger worden gehouden. “Bob heeft ons laten zien dat je met zo’n oplossing behoorlijk kunt besparen op de bekabeling in het pand”, zegt Michael. “Je hebt geen traditionele stuurdraden nodig. Dat weegt bij dit soort projecten behoorlijk mee, want alle bekabeling die je bedenkt moet uiteindelijk ook door een elektricien worden aangelegd.” Voor Maasmond was het werken met CentronicPlus op deze schaal nieuw. Met Becker had het bedrijf incidenteel ervaring bij het één-op-één vervangen van motoren, maar nog niet met een project waarin het draadloze systeem zo’n centrale rol vervulde. Juist daarom werd de kennis van verschillende partijen bij elkaar gebracht.

Philippe Goossens ziet met de Becker CentronicPlus en de Becker SMI-motoren de belangstelling toenemen in de projectwereld.

Dankzij het mesh-netwerk waarin elke CentronicPlus-motor deelneemt, ontstaat er een betrouwbare verbinding in het hele gebouw.

‘Niet meer uitsluitend rekenen met wat een motor theoretisch zou moeten kunnen, maar ook kijken naar wat er in het gebouw daadwerkelijk mee gebeurt’

Iedereen zijn eigen expertise binnen het project
De zipscreens werden geleverd door Verano, waarmee Maasmond ook bij eerdere vervangingstrajecten voor Avans heeft gewerkt. De bedoeling is om bij toekomstige deelvervangingen zoveel mogelijk vast te houden aan één fabrikant. Dat levert niet alleen een uniforme uitstraling op, maar maakt ook onderhoud, onderdelenvoorziening en beheer op langere termijn overzichtelijker. Voor de integratie van de Becker-motoren speelde vervolgens de samenwerking tussen SunControls en Becker een belangrijke rol. Vanuit Becker werd ook de verbinding met Verano gelegd om ervoor te zorgen dat de motoren correct in de screens werden toegepast en vooraf goed konden worden ingesteld. Dat pakte op de bouwplaats bijzonder prettig uit.

“Wij kregen eigenlijk een product aangeleverd dat al was afgesteld”, schetst Michael. “Onze monteurs konden de screens monteren en Bob verzorgde vervolgens bij het inlezen de fijnafstelling. Daardoor hoefden wij bij iedere screen niet zelf opnieuw tijd kwijt te zijn aan het instellen van de eindposities. Bij 246 stuks gaat dat natuurlijk meetellen.” Ook SPIE, de huisinstallateur van Avans, werd vroegtijdig bij het traject betrokken. De installateur zorgde ervoor dat op de juiste plaatsen 230V beschikbaar kwam en onderzocht vooraf of de bestaande elektrische groepen voldoende capaciteit hadden voor de 246 nieuwe motoren.

Eerst uren investeren, daarna meters maken
Volgens Michael zit juist in die voorbereiding een belangrijke verklaring voor het opvallend soepele verloop van het project. Met Avans, Maasmond, SPIE, SunControls, Verano en Becker waren behoorlijk wat partijen betrokken, maar de verantwoordelijkheden waren vooraf duidelijk. “Avans heeft sterk gestuurd op openheid en communicatie. Wij waren contractpartij en hebben dus ook de communicatie tussen de verschillende partijen gecoördineerd. De boodschap was eigenlijk: dit is de planning, op dat moment moet het hangen en draaien en problemen lossen we samen op.” Dat betekende niet dat tijdens de montage nooit een praktische uitdaging opdook. Een voedingskabel die op een bepaalde plaats toch niet naar binnen kon of een aansluiting die in de praktijk beter ergens anders kon worden gemaakt, hoort bij een project van deze omvang. Het verschil zat volgens Michael in de manier waarop daarmee werd omgegaan. Monteurs, installateur en besturingsspecialist zochten ter plekke gezamenlijk naar een oplossing. “Bij dit soort aantallen heb je negen van de tien keer wel ergens strubbelingen. Tot nu toe zijn we die eigenlijk niet tegengekomen. Het is in de uitvoering echt van een leien dakje gegaan.” Daar staat volgens hem wel tegenover dat aan de voorkant veel tijd in de coördinatie is gestoken. Telefoongesprekken, overleg op locatie, technische afstemming: “Ik denk dat al die uren zich tijdens de uitvoering dubbel en dwars hebben terugbetaald.”

De Becker-stand op Zonwering Expo 2025.

Eerst luisteren naar het gebouw
De installatie draait inmiddels zelfstandig, maar wordt niet onmiddellijk als afgerond beschouwd. Met Avans is afgesproken eerst enkele weken praktijkervaring op te doen. Gebruikers in het gebouw kunnen in die periode eventuele bijzonderheden melden, waarna instellingen zoals eindposities, lichtgevoeligheid of andere parameters waar nodig nog kunnen worden verfijnd. Daarna volgt de formele overdracht.

Binnen de onderhoudsplanning voor 2027 komt ook op een andere locatie van Avans de besturing van de zonwering opnieuw aan de orde. Daar was eerder gedacht aan een directe vervanging van de bestaande automaat, maar Michael sluit niet uit dat de ervaringen op de huidige locatie die plannen nog veranderen. “Als over drie, vier of vijf maanden blijkt dat dit voor Avans echt het ei van Columbus is, kan het best zijn dat we deze oplossing ook elders gaan toepassen.” Daarmee zouden de 246 zipscreens in Breda zomaar de opmaat kunnen zijn naar iets groters. Want nieuwe zonwering zorgt voor comfort en een verzorgde gevel, maar zonwering die daarnaast vertelt hoe intensief ze wordt gebruikt en hoe ze functioneert, geeft een gebouwbeheerder iets wat minstens zo waardevol is: grip op wat er morgen nodig is.

Becker op Zonwering Expo 2026
Philippe Goossens van Becker Benelux BV laat op Zonwering Expo 2026 graag zien welke mogelijkheden er zijn op het gebied van slimme automatisering. Net als vorig jaar is de Becker stand niet te missen. Bij binnenkomst loop je letterlijk tegen standnummer 35 aan!